Tiền ảo là gì?
Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa quy định cụ thể về thuật ngữ tiền ảo là gì. Tuy nhiên, có khả nhiều cách hiểu dựa vào thực tế như sau: Tiền ảo hay còn gọi là tiền mã hoá, tiền điện tử là một loại tài sản ảo có giá trị điện tử. Nó được lưu giữ và xử lý bằng các ứng dụng hoặc phần mềm chuyên dụng. Tiền ảo sẽ tự hoạt động mà không cần bên thứ ba như ngân hàng, chính phủ quản lý. Trao đổi tiền ảo diễn ra qua Internet hoặc thông qua các mạng an toàn, chuyên biệt.
Một số lợi ích nổi bật của tiền ảo có thể kể đến như tốc độ giao dịch nhanh, cách sử dụng đơn giản. Tuy nhiên, tiền ảo cũng có hạn chế về sự thiếu an toàn do không được các bên uy tín đảm bảo.
Tiền ảo có được coi là tài sản?
Trước năm 2026, tiền ảo (trong đó có tiền mã hoá, nổi bật nhất là Bitcoin) chưa được xem là tài sản theo quy định của pháp luật Việt Nam. Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản”.
Tiền ảo không phải do Ngân hàng Nhà nước phát hành nên không được coi là tiền pháp định; đồng thời, theo quy định hiện hành, cũng không được xem là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Khoản 2 Điều 17 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010 nêu rõ: “Tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước phát hành là phương tiện thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.
Bên cạnh đó, Khoản 10 Điều 3 Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định: “Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt là phương tiện do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, công ty tài chính được phép phát hành thẻ tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ ví điện tử phát hành và được khách hàng sử dụng nhằm thực hiện giao dịch thanh toán, bao gồm: séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng (bao gồm: thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước), ví điện tử và các phương tiện thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước”.
Xét về các loại tài sản khác, “vật” được hiểu là một bộ phận của thế giới vật chất tồn tại với hình dáng, kích thước, tính năng và đặc điểm riêng biệt, vì vậy tiền ảo không được xem là vật. Theo Khoản 8 Điều 6 Luật Ngân hàng năm 2010: “giấy tờ có giá là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ giữa tổ chức phát hành giấy tờ có giá với người sở hữu giấy tờ có giá trong một thời gian nhất định, điều kiện trả lãi và những điều kiện khác”, nên tiền ảo cũng không thuộc loại giấy tờ có giá.
Ngoài ra, Điều 115 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, bao gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất và các quyền tài sản khác”. Hiện tại, tiền ảo cũng chưa được công nhận là quyền tài sản.
Từ các phân tích trên, có thể thấy tiền ảo không thuộc bất kỳ loại nào trong bốn loại tài sản được quy định tại Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015, do đó không được xem là tài sản theo pháp luật Việt Nam trước năm 2026.
Tuy nhiên, Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số năm 2025 (được Quốc hội thông qua ngày 14-6-2025 và có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) quy định: “Tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.”
Đồng thời, theo Khoản 2 Điều 47 của luật này, tài sản số bao gồm: tài sản ảo trên môi trường điện tử, tài sản mã hóa và các loại tài sản số khác. Như vậy, kể từ ngày 1-1-2026, tài sản ảo, tài sản mã hoá và các tài sản số khác sẽ chính thức được công nhận là tài sản theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật
📍 Địa chỉ: Tầng 2 – Tòa N01T1, Khu Ngoại Giao Đoàn, Xuân Đỉnh, Hà Nội.
📞 Hotline/Zalo: 0938.488.898
📧 Email: luatsudiepnangbinh@gmail.com
🌐 Website: www.tinhthongluat.vn
Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật – “Trao niềm tin, nhận thành tựu”