1. Hộ kinh doanh là gì?
Theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ.
– Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh;
– Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.
Điểm mới khi thành lập hộ kinh doanh từ ngày 01/7/2025:
– Chuyển thẩm quyền đăng ký hộ kinh doanh về cấp xã.
– Chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc: chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với mức đóng 25% tiền lương làm căn cứ đóng (mức đóng thấp nhất là 585.000 đồng). Đối với người lao động làm việc tại hộ kinh doanh có hợp đồng lao động từ 01 tháng trở lên phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với mức đóng 32% tiền lương làm căn cứ đóng (chủ hộ đóng 21,5%, người lao động đóng 10,5%).
– Không còn quy định giới hạn số lượng lao động.
– Trường hợp kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, chủ hộ phải kê khai, nộp thuế kinh doanh trên sàn thương mại điện tử.
– Hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
– Hộ kinh doanh phải sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế.
2. Đặc điểm của hộ kinh doanh
– Hộ kinh doanh có mã số kinh doanh riêng.
– Về trách nhiệm tài sản: chủ sở hữu chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với mọi nghĩa vụ.
– Về tư cách pháp nhân: Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân.
– Về địa điểm kinh doanh:
+ Hộ kinh doanh có thể hoạt động kinh doanh ngoài trụ sở;
+ Một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước. Hộ kinh doanh phải thông báo cho Cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường nơi đặt địa điểm kinh doanh;
+ Đối với hộ kinh doanh không có địa điểm kinh doanh cố định thì chọn một địa chỉ để đăng ký trụ sở và đăng ký không hoạt động kinh doanh tại trụ sở. Sau khi thành lập, trường hợp hộ kinh doanh phát sinh hoạt động kinh doanh tại một địa điểm cố định thì hộ kinh doanh phải đăng ký trụ sở tại nơi thực hiện hoạt động kinh doanh cố định.
– Hộ kinh doanh không có con dấu riêng.
– Hộ kinh doanh phải nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, lệ phí môn bài.
3. Chủ thể có quyền thành lập hộ kinh doanh
Theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh, trừ các trường hợp sau đây:
– Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
– Người không được thành lập hộ kinh doanh theo quy định của luật.
4. Ưu và nhược điểm của hộ kinh doanh
a) Ưu điểm
– Thủ tục đăng ký thành lập đơn giản, nhanh chóng, tốn ít thời gian và chi phí.
– Linh hoạt, đơn giản hơn doanh nghiệp trong việc đăng ký, kê khai thuế.
– Dễ quản lý, điều hành, tận dụng nguồn nhân lực trong gia đình.
– Được phép có nhiều địa điểm kinh doanh.
– Hộ kinh doanh có bộ máy quản lý gọn nhẹ, chủ hộ là người đưa ra quyết định cuối cùng nên chủ động trong sản xuất và kinh doanh hơn.
b) Nhược điểm
– Chủ thể đăng ký bị giới hạn: cá nhân, thành viên trong hộ gia đình mới được quyền đăng ký thành lập.
– Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với mọi nghĩa vụ tài chính.
– Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân nên bị hạn chế trong một số hoạt động và giao dịch.
– Mỗi cá nhân chỉ được đăng ký đứng tên một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc.
Khi nào nên thành lập hộ kinh doanh?
– Hộ kinh doanh có quy mô nhỏ, đơn giản, dễ quản lý, phù hợp với những cá nhân hoặc hộ gia đình có nhu cầu kinh doanh nhỏ lẻ, vốn ít như: mở cửa hàng tạp hóa, cắt tóc, gội đầu, quán ăn,…
– Chấp nhận rủi ro tài sản cá nhân.
– Khi muốn tận dụng nguồn nhân lực trong gia đình: các thành viên trong hộ thường là người thân, người quen có uy tín nên dễ dàng cùng hợp tác làm ăn hơn.
5. Thủ tục thành lập hộ kinh doanh
a) Chuẩn bị hồ sơ
Thành phần hồ sơ gồm nhiều loại giấy tờ khác nhau như: Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh; Bản sao văn bản ủy quyền,…
b) Nộp hồ sơ
Người thành lập hộ kinh doanh thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã theo một trong những phương thức sau đây:
– Đăng ký trực tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã;
– Đăng ký qua dịch vụ bưu chính;
– Đăng ký qua mạng thông tin điện tử theo địa chỉ: https://hokinhdoanh.dkkd.gov.vn.
– Số lượng hồ sơ: 01 bộ hồ sơ.
- Về chi phí:
Mức lệ phí phổ biến dao động từ 50.000 – 300.000 đồng/lần đăng ký, tùy quy định của từng tỉnh. Người nộp hồ sơ nên tra cứu thông tin trên Cổng dịch vụ công địa phương hoặc liên hệ trực tiếp ủy ban nhân dân cấp xã nơi đặt trụ sở để biết chính xác mức lệ phí áp dụng.
- Về thời hạn giải quyết:
Sau khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trao giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả, kiểm tra điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại khoản 2 Điều 85 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP. Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện cấp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và gửi thông báo về Cơ quan thuế quản lý trực tiếp hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện cấp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ.
c) Nhận kết quả
Trường hợp đăng ký trực tiếp:
– Trường hợp nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong thời hạn 03 (ba) ngày làm việc.
– Nếu từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh thì Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ thông báo cho người thành lập hộ kinh doanh trong thời hạn 03 (ba) ngày làm việc.
Trường hợp đăng ký qua mạng thông tin điện tử:
Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trả giấy biên nhận hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh cho người nộp hồ sơ qua mạng thông tin điện tử theo quy trình trên Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.
Lưu ý: Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh không được hoàn trả cho hộ kinh doanh trong trường hợp hộ kinh doanh không được cấp đăng ký hộ kinh doanh.
Trên đây là toàn bộ nội dung về thủ tục thành lập hộ kinh doanh theo quy định mới nhất. Mọi thắc mắc xin liên hệ về:
Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật
📍 Địa chỉ: Tầng 2 – Tòa N01T1, Khu Ngoại Giao Đoàn, Xuân Đỉnh, Hà Nội.
📞 Hotline/Zalo: 0938.488.898
📧 Email: luatsudiepnangbinh@gmail.com
🌐 Website: www.tinhthongluat.vn
Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật – “Trao niềm tin, nhận thành tựu”